Alla MEM lingua sarda e autodeterminazione con Desula

Eris sero in Casteddu in sa Mediateca de su Mediterràneu, che a partner de s’eventu “Fèminas. Donna, vita, libertà” organizadu dae su Comunu de Casteddu, Assemblea Natzionale Sarda at addobiadu s’autore Giancarlo Casula, nebode de su famadu poeta Montanaru, e at curadu sa presentada de su libru Desula.

S’òpera est unu biàgiu in sa semiotica, a traessu de sa decodificatzione de is sinnos presentes in su bestire traditzionale de is fèminas de Dèsulu. Sunt issas is protagonistas de is contos, ca sunt issas matessi s’essèntzia de una bidda a apentu pastorale, in sa cale s’òmine est ausente pro tempus medas durante s’annu pro more de sa pràtica de sa transumanza.

In ocasione de s’addòbiu, ANS at bòfidu tocare temas importantes pro sa divulgatzione de sa cultura e de cussèntzia natzionale chi dae semper caraterizat a manera forte is initziativas suas.
Su bestire, in Dèsulu, est unu còdighe de comunicatzione non verbale, chi cundensat e aunit su sacru e su profanu, is cultos apotropàicos e sa religione cristiana. Is fèminas tessint is filos de sa comunidade a traessu de s’intretzu de s’elementu religiosu e de cuddu sotziale, costituidu dae is ligàmines de sàmbene e de bighinadu.

In s’allegada, curada dae Fernando Mameli e Roberta Olianas, sòtzios chi apartenent a s’Assemblea Territoriale Casteddu chi at organizadu s’eventu, est èssidu su tema de sa limba e de sa valorizatzione sua, essende custu unu de is limbàgios seberados dae Casula pro corredare is contos cun sa poesia in limba. S’est chèrfidu andare prus a fundu de sa peculiaridade de su bestire pro faeddare de unas àteras caraterìsticas chi in su tempus ant distintu sa comunidade desulesa a petus de unas àteras realidades sardas, mancari serentes meda geograficamente.

Una de custas caraterìsticas est istada, in su 1823, sa capatzidade de s’autodeterminare in reatzione a s’Editu de is Cungiaduras, chi cun Règiu Decretu poniat fine formalmente a s’impreu pùblicu de is terrinos, introduiat sa propiedade privada e ghetaiat gasi in su caos comunidades intreas chi dae tempus meda si sustentabant cun su cumpartzimentu de is terras a impreu tzìvicu. Dèsulu si fiat oposta in manera pràtica e aiat mantentu àreas pùblicas chi aiant permìtidu su sustentu de is prus pòveros.

In sa dibata est essidu a campu s’arresonu chi custu fatu est istadu un’esempru cuncretu de autodeterminatzione pro su bene de sa comunidade, in aberta cuntierra cun un’imponimentu caladu dae s’artu.

Un’addòbiu giuativu, duncas, chi nos at acurtziadu a una realidade chi at connotadu un’ala importante e durajola de s’istòria de su pòpulu nostru, e chi nos obrigat a una riflessione funguda subra de is percursos de printzipiare pro sarvare unu patrimòniu istraordinàriu e non ddu lassare mòrrere paris cun is protagonistas suas.

Inoghe suta podides agatare una fotogallery de sa serada de eris. Torramus gràtzias a is medas chi si sunt acurtzados cun interessu a sa MEM e invitamus totus a sighire is canales nostros pro connòschere is initziativas imbenientes de is Assembleas Territoriales.

Ieri sera a Cagliari alla Mediateca del Mediterraneo, come partner dell’evento “Fèminas. Donna, vita, libertà” organizzato dal Comune di Cagliari, Assemblea Nazionale Sarda ha incontrato l’autore Giancarlo Casula, nipote del celebre poeta Montanaru, e ha curato la presentazione del libro Desula.

L’opera è un viaggio nella semiotica, attraverso la decodificazione dei segni presenti nell’abito tradizionale delle donne di Desulo. Sono loro le protagoniste dei racconti, poiché sono esse stesse l’essenza di un paese a vocazione pastorale, nel quale l’uomo è assente per lunghi periodi dell’anno nella pratica della transumanza.

In occasione della piacevole chiacchierata, ANS ha potuto toccare temi importanti per la divulgazione di cultura e di coscienza nazionale che da sempre caratterizza fortemente le sue iniziative.
L’abito a Desulo diventa un codice di comunicazione non verbale, condensa e riunisce in sé il sacro e il profano, i culti apotropaici e la religione cristiana. Le donne tessono i fili della comunità attraverso l’intreccio dell’elemento religioso e di quello sociale, costituito dai legami di sangue e di vicinato.

Nel dialogo, curato da Fernando Mameli e Roberta Olianas, soci appartenenti all’Assemblea Territoriale Casteddu che ha organizzato l’evento, si è toccato il tema della lingua e della sua valorizzazione, essendo questo uno dei linguaggi scelti da Casula per corredare i racconti con la poesia in limba. Ci si è spinti oltre la peculiarità dell’abito, per parlare di altre caratteristiche che nel tempo hanno contraddistinto la comunità desulese rispetto ad altre realtà sarde, anche molto vicine geograficamente.

Una di queste caratteristiche fu, nel 1823, la capacità di autodeterminarsi in reazione all’Editto delle chiudende, che con Regio Decreto poneva formalmente la parola fine all’uso pubblico dei terreni, introduceva la proprietà privata e gettava così nel caos intere comunità che da tempo immemore si sostentavano con la condivisione delle terre ad uso civico. Desulo si oppose in maniera pratica e mantenne aree pubbliche che permisero il sostentamento dei più poveri.

Nel dialogo è emerso come questo sia stato un esempio concreto di autodeterminazione per il bene della comunità, in aperto conflitto con un’imposizione calata dall’alto.

Un incontro proficuo, quindi, che ci ha avvicinato ad una realtà che ha connotato una parte importante e duratura della storia del nostro popolo, e che ci obbliga ad una riflessione profonda sui percorsi da intraprendere per salvare un patrimonio straordinario e non lasciarlo morire insieme alle sue protagoniste.

Qui sotto potete trovare una fotogallery della serata di ieri. Ringraziamo i numerosi partecipanti accorsi con interesse alla MEM e invitiamo tutti a seguire i nostri canali per conoscere le prossime iniziative nei territori.

Cumpartzi | Condividi