Su 21 de Martzu est sa Die Mundiale de sa Poesia. In su 1999 s’ONU at detzisu de dda festare a manera simbòlica sa prima die de beranu. Pro ite? Sa poesia est una manera pro mantènnere bias is diversidades linguìsticas e pro animare sa comunicatzione intre culturas diferentes. Cal’est su raportu intre poesia, limba e comunicatzione in Sardigna? Iscoberide·ddu cun custu aprofundimentu de s’Assemblea Setoriale Limbas, in su cale s’analizant unas cantas caraterìsticas diferentes de batro autores sardos famados.
MULTILINGUISMU
Su Multilinguismu in Pipinu Mereu est unu marcu de modernidade e s’agatat in unos cantos testos, in ue si mesturant e s’alternant sardu, latinu e italianu. In su casu de “Signora Maestra” amus un’esèmpru de sardu/italianu chi evidentziat:
- tonos sarcàsticos;
- informatziones istòricas subra sa conditzione linguìstica post-unitària de is biddas;
- isfidùtzia in su sistema educativu.
La madre l’ha detto anche nel forno
“Signora Maestra”, Pipinu Mereu
che la maestra non capisce un corno
e pius de issa nd’ischit sa pizzinna
e dae cussu l’hat mandada a linna.
UNIDADE
Antiogu Casula “Montanaru” isvilupat su limbàgiu poèticu suo dae su modellu logudoresu. In sa poesia sua si agatant però finas:
- tretos dialetales desulesos: naturalesa de sa variedade de naschidòrgiu;
- paràulas de totu is variedades de Sardigna: avalorare is diversidades in s’unidade de su sardu chi benit tratadu che limba = sa poesia aunit;
- italianismos: apertura a s’italianu pro resones istilìsticas, bistu in sensu de isperimentatzione e libertade e non de istròpiu;
Sa limba de Montanaru, fata de mesturos creativos, est parte de su protzessu de creatzione poètica, a su cale su poeta dedicat prus de unu testu:
Ses, poesia, simile a su cantu
friscu de rusignolu in su serenu
sero deliziosu, unu pienu
risu de tantas cosas, su piantu
De s’eterna natura. Melodia
de su ch’hamos in coro e non podimos
narrer apertamente, si suffrimos
o godimos, ses tue o poesia
“Ses poesia”, Antiogu Montanaru
IRONIA
Teresa Mundula Crespellani, poeta casteddaia, bivet sa dimensione poètica in manera brullana e irònica. S’impreu de sa variedade de sa tzitade sua ponet sa poesia comente un’atu de liberatzione, puresa e beridade. Su Casteddaiu, cuntatu cun aspetos de sa personalidade sua ma peri mèdiu pro contare Casteddu.
Su scriri in casteddaiu esti po mei
Su veru gosu de sincerirari,
sa rima pari bengara de sei,
s’idea nasci gosendi libertari.
“Su scriri in Casteddaiu“, Teresa Mundula Crespellani
ATUALIDADE
Ziromina Piga iscriviat a cumintzos in anònimu cun su nùmene “Sedatu” in su Cenaculu de Mastru Cubeddu. Dae custu grupu is poesias giraiant a totus e:
- fiant memòria de is contos de sa comunidade;
- teniant funtzione didàtica, est a narrere imparare su sardu e connòschere riferimentos istòricos, literàrios e religiosos;
- faeddaiant de s’atualidade.
In “Sa limba oe” Ziromina cummentat sa situatzione de sa limba in sa bidda sua:
Si sas iscolas l’aberin sa janna
Intrabi che amenu russignolu
A sos pitzinnos custa limba manna
Insinza, chi sun bramidos de ‘olu.
“Sa limba oe”, Ziromina Piga
FONTES:
- Mereu P., Poesias, a cura di Marco Maulu, Ilisso, Nùgoro (2004)
- Montanaru A., Sas ultimas canzones, Cantigos de Amargura, a cura di Giovanni Pirodda, Ilisso, Nùgoro (1997)
- Mundula Crespellani T., Poesie, Edizioni Della Torre, Cagliari (1982)
- Piga Z., Mama e cantadora, rimas de faeddu, a cura di Nicola Tanda, Editrice Democratica Sarda, Sassari (2005)